مخ زنی در عصر حجر

 

در این عصر چون هم زن و هم مرد زبون همدیگه رو نمی فهمیدن(چون هنوز زبان اختراع نشده بود) کار مردا سخت تر بود.چون دیگه نمیشد با صحبت کردن و عزیزم ساعت چنده و ببخشید مستقیم کدوم طرفه و .... مخ طرف رو بزنن. پس باید با استفاده از ظاهر و عملیات محیرالعقول این کار رو می کردن.از جمله روش های مخ زنی این دوره عبارت بودند از:


* داشتن گرز بزرگ تر و و محکم تر (مثل امروز که هر ﮐس ماشینش شیکتر و با کلاس تر باشد ....................................!)


*داشتن پشم و پیلی بیشتر در ناحیه سر و صورت و کلاً در همه جای بدن! (نکته: پشم و پیلی نام یکی از عضو های بسیار مهم و حیاتی در بدن مرد های قدیم بود که نشانه مردانگی هم بود.)


*داشتن غار بزرگ تر


*داشتن لباس!(که این یکی رو فقط مردهای مرفه و بی درد اون دوره داشتند)


*هدف از مخ زنی:
بر اساس نقاشی های به دست آمده از روی غار ها انجام این عملیات احتمالاً هیچ هدفی رو دنبال نمی کرده .


*دوره هخامنشی



در این عصر رن و مرد زبون همدیگه رو می فهمیدند ولی هنوز ساعت مچی اختراع نشده بود که بشه با گفتن جمله عزیزم ساعت چنده مخ یه دختر خانوم رو بزنی! و اصولاً زن های این دوره دو دسته بودند یکی زن های اشراف زاده و درباری بودند که کافی بود یه تیکه ناقابل بشون بندازی تا حسابت با کرام الکاتبین و شخص داریوش و کورش کبیر باشه و دسته دیگه زن های رعیت بودند که تنها کاری که بلد بودند آشپزی و آوردن آب از چاه بود!برای همین در این دوران برای اینکه بتونی یه زن خوب برای خودت پیدا کنی باید اول کلی زحمت می کشیدی و روش های شمشیر زنی و .. رو یاد می گرفتی.بعد میرفتی توی جنگ شرکت می کردی.بعد اگه احیاناً زنده می موندی میتونستی یکی از زن های دشمن رو واسه خودت به غنیمت ببری!پس می بینیم که باز هم لی رغم اینکه انسان بسیار پیشرفت کرده بود(نسبت به عصر حجر) اما بازم مخ زنی یکی از کار های شاق بود!اما برای زدن مخ زنان درباری باید ویژگی های زیر رو مد نظر قرار میدادند:


*حداقل یکی از اجداد پدری و مادری باید یه ربطی به دربار داشته باشه تا مثلاً خون پادشاهان در رگ اون مرد جاری باشه(به اصطلاح امروزی آقازاده باشه!!!)


*داشتن شمشیر از جنس طلا و سپر از جنس نقره و نیزه از جنس برنج (رجوع شود به شرایط گرز در عصر حجر)


*داشتن ریش بلند (رجوع شود به شرایط پشم! در عصر حجر)


*هدف از مخ زنی:


بر اساس کتیبه های به جا مانده از تخت جمشید هدف از مخ زنی داشتن نوکران و کنیزان زیاد بوده و هیچ گونه ارزش دیگری نداشته.



*دوره قاجار:


در این دوره یه پادشاهی بوده به اسم آقا (البته نمی دونم رو چه حسابی بهش آقا می گفتن) محمد خان قاجار که همه میدونیم چه مرگش بوده! آره دیگه خلاصه به خاطر این بلای خانمان سوزی که این جناب بش دچار شده بودند(و ایشالله خدا نصیب هیچ مردی نکنه) یه کمی زیادی عقده ای شده بودند و به همین دلیل از بیخ و بن با این مسئله مخالف بود و هر کسی که این کارو می کرد چشماش رو در می آورد تا عبرت بقیه بشه!و کلاً این عملیات قدغن و غیر قانونی بوده. به همین دلیل در اون زمان به دلیل این محدودیت فوق العاده ، روش مخ زنی زیاد پیشرفتی نکرد و به دلیل زیر زمینی بودن! اطلاعات دقیقی از چگونگی انجام آن در دست نیست.

*هدف از مخ زنی:
به نطر می رسه با این اوضاعی که آقا مملی خان درست کرده بود هدف از این کار فقط داشتن پسر جهت ادامه شغل پدر بوده.



*دوره پهلوی:



در این دوره مردم یه کمی زیادی سیاسی فکر می کردند و اصولاً زیاد توجهی به مقوله مخ و این حرفا نداشتند و به عبارتی مخ آزاد تشریف داشتن به غیر چند نفر که به ترتیب اولویت و رتبه در امر مخ زنی در زیر مشاهده می کنید:


۱- شهرام شب پره(********): این بابا آخر این کار بود یه چیزهایی تو مایه های خدای مخ زنی رم باستان و پدر مخ زنی ایران. شهرام باب جدیدی رو در این عرصه باز کرد که هنوز هم از سبک ایشون در حل مسائل پیچیده و بغرنج مخ زنی استفاده می شه و اسم سبکش هم شب پره ایسمه.( ایول شهرام جون)


۲- فرزان دلجو(*******): هر چند همیشه پشت در بسته بود و همش تیرش به سنگ می خورد و دختری رو که برای این کار انتخاب می کرد بر خلاف تصورش فقیر و بی چیز بود اما توی این کار به استادش(شهرام شب پره) رفته بود.(رجوع شود به آرشیو فیلمهای فارسی اون دوره).


۳- ابی(******): ابی رو هم که همه می شناسین این آقا ثابت کرد که فقط آقای صدای ایران نیست و توی کارهای دیگه هم استعداد داره به خصوص در امر مخ زنی.


۴- زنده یاد تقی ظهوری(*****): که البته عمری رو توی سازمان تحقیقات و پژوهشهای مخ زنی ایران، صرف تحقیق و برسی راهها و عوامل بنیادی و موثر در مخ زنی کرد.


5-زنده یاد فردین(****): چهره دوست داشتنی و یکی از شخصیتهای شاخص در مخ زنی و دارنده جوایز متعدد از جشنواره های مخ زنی ایران.


6- بهروز وثوق(***): شاید اگر بیشتر وقتش رو صرف کار کردن روی مخ بانوی آواز ایران(گوگوش) که به این سادگی ها کوتاه نمی اومد نمی کرد الان در رده بای لیست بود، ولی خوب چه می شه کرد کله شق بود دیگه!!!


7- رضا بیگ ماوردی(**): که سبک خشنی توی این ضمینه داشت و سعی می کرد با دعوا و درگیری و بهم ریختن کافه ها و کاباره ها و به اصطلاح نشون دادن زور بازو در این عرصه فعالیت کنه که البته در نوع خودش جالب و کار آمد بود.


8- سعید کنگرانی: این بابا تازه داشت نبوق و استعدادش رو تو این ضمینه نشون میداد که یهو زد و انقلاب شد و میشه گفت اینجا رو بد شانسی اورد و بد شانس ترین مخ زن ایران نام گرفت.


البته اشخاص محدود دیگه ای هم مثل ایرج قادری و ناصر ملک مطیعی بودن که تو این مقوله فعالیت کردن اما این 8 نفر سرآمد اونها بودند.


خلاصه در این دوران هم عملیات مخ زنی چندان پیشرفتی نداشت . اما خوب بر اساس نسخه های به جا مانده از فیلم های فارسی آن دوران چند تا کار سخت برای مخ زدن باید انجام میشده که عبارت بودند از:


*فقیر بودن و بی خانمان بودن پسر!(جهت زدن مخ دختران مرفه و بی درد این امر بسیار لازم بوده است، رجوع شود به قسمت فرزان دلجو)


*داشتن زور زیاد و توانایی کتک زدن چند نفر به طور همزمان بود( رجوع شود به قسمت آقا رضا)


*کشیدن سختی های بسیار در دوران کوردکی.


*داشتن شلوار دمپا گشاد و کت چهار خانه و ریش مدل داریوشی


*توانایی خواندن آهنگ سلطان قلب ها به صدای بلند!


*داشتن ویژگی مردانه در حد دعوت شدن به تیم ملی!


*هدف از مخ زنی:


رسیدن به پول و مال پدر پولدار دختر و داشتن زندگی راحت و مرفه.



*دوره انقلاب تا چند سال پیش:


در این دوره روش های مخ زنی تغییری اساسی کرد و به نام خواستگاری تغییر نام داد.یک آقا پسر گل باقالی با یک دسته گل و یه جعبه شیرنی همراه مادر و پدر به خانه دختر مورد نظر رفته و بعد از انجام کار های اداری لازم! از قبیل تعیین مهریه و شیر بها و .... دختر و پسر به صورت رسمی دوست دختر و دوست پسر می شدند که بهش زن و شوهر می گفتند!لازم به ذکر است که در انتهای این دوره نقش تکنولوژی در مخ زنی نمایان شد و سوال حیاتی و سرنوشت ساز عزیزم ساعت چنده توسط یکی از پیشگامان عرصه مخ و مخ زنی اختراع گشت.


و اما ویژگی های لازم برای مخ زدنی در این دوره :


* سر به زیر بودن آقا پسر(که واقعاً خیلی شرط سختی بوده)


*داشتن سابقه زندان(حداقل 6 ماه) در رژیم شاه


*داشتن سیبیل جهت نمایش مردانگی


*هدف از مخ زنی:


تشکیل خانواده و داشتن ارتش 20 میلیونی.



*دوره امروز:


به گواهی تاریخ در هیچ دوره ای به اندازه امروز مخ زدنی سخت تر نبوده!


ویژگی های اساسی جهت مخ زدنی:


*داشتن ماشین و موبایل و سایر وسایل مدرن که نشان دهنده احترام به تکنولوژی می باشد!


*تسلط به زبان انگلیسی جهت گفتن عبارات ok عزیزم- چشم momi و Dady و Ilove you و جملاتی از این قبیل.


*آشنایی به اینترنت و یاهو مسنجر!


*نداشتن سیبیل و ریش و به طور کلی تمام ویژگی های دوره های قبلی


* به روز بودن (Up to date) در زمینه SMS های جدید!


و هزاران مورد دیگر که شما بهتر از من می دونین!


*هدف از مخ زنی:


پر کردن اوقات فراغت و انجام راهکاری جهت حل معضل ازدواج

هانه ی دخترا: 1 - فاصله سنی مون خیلی زیاده(یعنی خیلی از مرحله پرتی) 2 - من به تو علاقه به اون صورت ندارم (یعنی خیلی بد هیکلی) 3 - من الان تو موقعیت بدی هستم (یعنی دلم یه جا دیگه گیره) 4 - تقصیر تو نیست تقصیر منه (یعنی عجب غلطی کردم با تو دوست شدم) 5 - من تو دوستیمون از هیچ کاری دریغ نکردم (یعنی هر غلطی خواستم کردم) 6 - دیروز یه خواستگار دکتر داشتم (یعنی زودتر بیا منو بگیر ) 

 

 

  

 

  

تشخیص دختر ایرانی !: هرگز بینی هایشان عمل کرده نیست . - موهایشان خدادادی طلائی است و مادر زادی مش داره . - وقتی از کنار هم رد میشن هرگز به هم چپ چپ نگاه نمی کنند. - تمام زیور آلاتشان طلاوجواهرات اصل است. - تا قبل از ازدواج هر گز ابروهایشان را بر نمی دارند. - بدون اجازه خانواده شان هیچ جا نمیرن . - وقتی باهاشون دوست شدی هفته دوم باید بری خواستگاری . - همیشه سر به زیر هستن و به هیچ غریبه ای نگاه نمی کنند  

 

                                                                     

 

 

 قلب پسرها مثل پارکینگی است که هیچ وقت تابلوی ظرفیت تکمیل بر در آن دیده نمیشود و اما قلب دخترها مانند فرودگاهی است که مدت ماندن یک هواپیما در آن بستگی به فرود هواپیمای بعدی دارد 

 

 

 

 

 

 

زن مثل ویروس می مونه، وقتی وارد زندگیت بشه، جیبت رو اسکن می کنه، لبخند رو دیلیت می کنه، مخت رو ادیت می کنه، برنامه هات رو دانلود می کنه، آخرش هم هنگ می کنی 

 

 

 

                                                                  

 

 

مذیت مذکر بودن 1: - دختر نیستید 2 - همیشه خودتون هستید(100 مدل آرایش نمی کنید) 3 - فقط شما می تونید رئیس جمهور بشید 4 - فقط شما می تونید برید ورزشگاه آزادی و فوتبال ببینید 5 - برای دعوا کردن به بابا یا داداش بزرگتر احتیاج ندارید 6 - توی اتوبوس جای بیشتری نسبت به دخترا دارید 7 - در کمتر از 10 دقیقه می تونید دوش بگیرید 8 - هر جور که حال کنید لباس می پوشید 9 - در کمتر از 2 دقیقه لباس می پوشید و آماده می شید 10 - و مهمتر از همه اینکه شما هیچ وقت نمی ترشید  

  

 

 

دخترا خیلی موجودات عجیبی هستن : اگه بهشون محل نذاری میگن سردی اگه بذاری مرد نیستی ، اگه به حرفش گوش کنی زن ذلیلی اگه گوش نکنی خود خواهی ، اگه بوسش نکنی خائنی اگه بوسش کنی میگن داری سوء استفاده میکنی ، اگه به یه دختر دیگه نگاه کنی چشم چرونی ولی اگه اون به پسر نگاه کنه قصدی نداره ، اگه تو دیر کنی بد قولی ولی اگه اون دیر کنه بهت میگه زنها رو نمی شناسی اینجوری شیرین تر میشن 

 

 

 

                                                       

                           

 

 

 

     دخترا به پنج گروه اصلی تقسیم میشن : گروه اول دخترائی هستند که پسرا رو بدبخت میکنن! گروه دوم دخترائی هستند که اشک پسرا رو در میارن! گروه سوم دخترائی هستند که جوون پسرا رو به لبشون میرسونن! گروه چهارم دخترائی هستند که کاری میکنن پسرا روزی 18 بار آرزوی مرگ کنن! گروه 5 دخترائی هستند که به اشتباه فکر میکنن جزو هیچکدوم از گروههای بالا نیستن 

 

 

 

 

                               

 

 

 

 انواع مرد: اروپایی:یه زن داره یه دوست دختر(زنشو بیشتر از دوست دخترش دوست داره) امریکایی: یه زن داره یه دوست دختر(دوست دخترشو بیشتراز زنش دوست داره) ایرانی:یه زن داره سی تا دوست دختر(ننه اش رو از همه بیشتر دوست داره)

مه چيز درباره اهو

برخي مطالعه هاي انجام شده در مورد آهوي ايراني :

- ایران :

1- پروژه گونه های نادر گیاهی وجانوری استان خوزستان .

در این پژوهش ، آهو در کنار چند گونه دیگر به عنوان یکی از گونه های نادر در منطقه شکار ممنوع دیمه مورد بررسی قرار گرفت و عوامل تهدید کننده واحیا کننده زیستگاه و گونه ، مورد توجه واقع شد.در این پژوهش ، طی 12 بار مشاهده آهو در منطقه ( طی 53 بار مراجعه به منطقه) ، در مجموع 16 راس آهو مشاهده شد ( اداره کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان، 1374) .

2- پروژه گونه های نادر گیاهی و جانوری استان خوزستان.

در این مطالعه ، بررسی وضعیت گونه ها و از جمله آهو ادامه یافت . بویژه پوشش گیاهی منطقه دیمه و تیپ جوامع گیاهی آن مورد بررسی دقیق تر قرار گرفت .ولی طی 50 بار مراجعه به منطقه هیچ آهویی مشاهده نشد ( اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان، 1375) .

3- بررسی وضعیت آرایه شناختی و انتشار آهوان ایران .

تا کنون 3 گونه آهو از ایران گزارش شده است . آهو ایرانی  Gazella subgutturosa ، آهوی هندی (جبیر) G.beetti. و آهوی کوهی G.gazell . در این بررسی تعدادی از صفات زیست شناختی جمجمه های آهوی ایرانی و جبیر ( طول جمجمه ، طول شاخ ، شکل استخوانهای بینی وعرض کاسه سر) اندازه گیری گردید . اندازه های جمجمه های آهوی ایرانی با استفاده از فراکافت مؤلفه اصلی و داده های مربوطه جبیر با استفاده از فراکافت متمایز کننده چند وردایی مورد بررسی قرار گرفت . نتیجه فراکافت مؤلفه اصلی ، معرفی یک زیر گونه جدید از آهوی ایرانی درغرب کوههای زاگرس بود . در حالیکه G.s.seistanica از   G.s.subgutturosa  متمایز نگشته است .

در ایران 3 زیر گونه از جبیر وجود دارد .

1) G.B.fusci frons

2) G.b.shikari

3) G.b.karamii

ولی به احتمال زیاد زیر گونه سوم منقرض شده است .  اندازه های 5 صفت حاصل از زیست سنجی بدن آهوی ایرانی با استفاده از طرح کاملاً تصادفی نامتعادل و آزمون چند گستره دانکن ، تجزیه و تحلیل گردید . این آزمون ها بیانگر تفاوتهای زیست شناختی میان آهوان جزیره خارک و سایر جمعیت های آهوی ایرانی در شرق کوههای زاگرس می باشد. گستره پراکندگی آهوی کوهی محدود به جزیره فارو در خلیج فارس است و از کویر مرکزی ایران به این جزیره منتقل نشده است. زیستمندی جمعیت های کوچک اندازه آهوی ایرانی در طول 100 سال آینده با استفاده از نرم افزار Vortex پیش بینی شده است . اطلاعات مربوط به عادات غذایی و نیازهای زیستگاهی که در پیش بینی گستره پراکندگی گونه ها کاربرد دارد، در ارتباط با اعضای سرده Gazella مورد بحث قرار گرفته اند . همچنین رفتار شناسی آهوان ایران بیان شده و رفتار های فصل مستی آهوی ایرانی در پناهگاه حیات وحش کلاه قاضی تشریح شده است . حداقل اندازه جمعیت پاینده برای آهوی ایرانی ، 200 راس می باشد (همامی ، 1373 . پایان نامه کارشناسی ارشد رشته محیط زیست ، دانشگاه تهران ) .

4- برآورد ظرفیت برد تغذیه ای زیستگاه آهو در پارک ملی کلاه قاضی .

در این مطالعه میزان تولید گونه های مورد مصرف آهوی ایرانی در فصل بهار با روش نمونه بهرداری مضاعف اندازه گیری شد .سپس با توجه به فاکتورهایی مثل ارزش رجحانی گونه ها و حد بهره برداری مجاز ، میزان علوفه قابل دسترس زیستگاه برآورد گردید . در نهایت با توجه به نیاز روزانه آهوی ایرانی ، گنجایش برد تغذیه ای زیستگاه آهو در یک دوره یکساله برابر 951 راس برآورد شد . رژیم غذایی آهوی ایرانی در دو فصل زمستان و بهار با استفاده از روش های بهره برداری از گیاهان و آزمایش کافه تریا مشخص شد مقدار پروئین گونه های مورد مصرف آهوان با استفاده از روش کلدال در دو فصل زمستان و بهار تعیین و مورد مقایسه قرار گرفت .مقدار پروتئین بهار به طرز معنا داری بیشتر از پروتئین زمستان بود . بر پایه این پژوهش آهو در پارک ملی کلاه قاضی از گونه های زیر تغذیه می کند :

1) Pteropyron aucheri

2) Artemisia siberi

3) Teucrium polium

4) Stipagrostis plumosa

5) Stipa barbata

6) Anabasis aphilla

7) Scariolla orientalis

8) Noea mucronata

9) Launaea acanthodes

 همچنین فورب ها و گراس های یک ساله که هر یک از آنها در دو فصل مذکور ارزش های رجحانی متفاوتی دارند مورد تغذیه آهو قرار می گیرند (عجمی ، 1381. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته محیط زیست ، دانشگاه تهران ) .

5- مطالعات بوم شناختی و زیستی آهوی دشت سهرین .

این پژوهش در منطقه حفاظت شده سرخ آباد واقع درشمال استان زنجان انجام شده است . بخش های دشتی این منطقه با نام محلی دشت سهرین یکی از زیستگاههای مهم آهوی ایرانی (Gazella subgutturosa ) است . دراین پژوهش وضعیت بوم شناختی و زیستی این گونه در این منطقه مطالعه شد . جمعیت آهوی ایرانی در دشت با استفاده از روش شمارش در ترانسکت برآورد شد . الگوی توزیع آن با استفاده از نمایه های انتشار ، تعیین شد. اندازه های زیستی آهوان شکار شده در فصل شکار طی سالهای 81 ، 80 ثبت و با داده های سال 74 ، 79 مقایسه شد . دیدگاه جوامع محلی نسبت به حضور این گونه در این دشت با پخش پرسشنامه جمع آوری وتحلیل شد. جمعیت گونه در اسفند 81 ،  برآورد شد . الگوی انتشار در سطح زیستگاه کپه ای بود . میانگین وزن آهوان نر بالغ  و میانگین طول بدن  ، میانگین وزن آهوان ماده  و میانگین طول کل بدن آنها  اندازه گیری شد .  مردم محلی از تعداد حقیقی آهو در دشت اطلاع داشتند . اما  این تعداد را مناسب زیستگاه دانسته و سایرین خواستار کاهش تعداد آن بودند (شمس اسفند آباد .1382. پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه تهران) .

6- بررسی مطلوبیت زیستگاه آهو در منطقه حفاظت شده کالمند بهادران یزد .

بر اساس این پژوهش ، مشخص شد که ارتفاع زیاد (2000-1800 متر ) می تواند از عوامل محدود کننده پراکنش آهو در منطقه مورد مطالعه باشد . در این منطقه پراکنش آهو تا شیب 15 درصد، مشاهده شد .

البته بیشترین فراوانی در مناطق با شیب 2-0 دیده شد می توان گفت در منطقه کالمند بهادران، دامنه شیب 10-0 درصد جهت زیست گونه مناسب ترین است . آهو زندگی در تیپ گیاهی درمنه را نسبت به سایر تیپ های گیاهی منطقه ، ترجیح می دهد ، آهو از این تیپ که ترکیبی است از درمنه ، گیاهان علفی فصلی و گونه های شور پسند جهت تغذیه ، استراحت و پناه استفاده می کند . بیشترین فراوانی آهوان در فاصله کمتر از 5 کیلومتری منابع آبی دیده شد . البته در فصل تابستان این فاصله کمتر می شود . پراکنش آهوان منطقه تا نزدیکی سکونتگاههای موجود در منطقه ادامه می یابد تا فاصله 1000 متری سکونتگاهها ، فراوانی آهوان ناچیز بود (اکبری هارونی ، 1383 . پایان نامه کارشناسی ارشد رشته محیط زیست ، دانشگاه تربیت مدرس نور . ).

7- برآورد ظرفیت برد تغذیه ای زیستگاه آهو در منطقه حفاظت شده کالمند بهادران مهریز یزد .   

این مطالعه در منطقه حفاظت شده کالمند بهادران انجام شده است. این منطقه با مساحت 250000 هکتار در 50 کیلومتری جنوب شرقی یزد قرار دارد و از سال 1355 به عنوان منطقه شکار ممنوع و از سال 1370 حفاظت شده اعلام شد. در منطقه مورد مطالعه ابتدا به تعیین محدوده انتشار آهو پرداخته شد ، برای این کار علاوه بر جمع آوری نتایج مطالعات دیگران و تجربیات محیط بانان ، به انجام عملیات میدانی وثبت مشاهدات نیز پرداخته شد و پس از آن نقشه تیپ بندی پوشش گیاهی در محدوده انتشار آهو تهیه و در سامانه اطلاعات جغرافیایی رقومی گردید . برای تعیین رجحان غذایی گونه از تلفیقی از روش های مختلف ( مشاهده مستقیم ، فیلم برداری ) بهره گرفته شد و پس از آن زی توده گیاهی منطقه از طریق نمونه برداری مضاعف بر آورد گردید . به منظور تعین کیفیت غذایی علوفه مصرفی آهو میزان پروتئین گونه های مورد مصرف آهو در منطقه  به روش کجلدال تعیین شد . براساس نتایج مطالعه درمنطقه مورد مطالعه گونه های نسی ، به به شور ، درمنه و گل گینو برای آهو دارای ارجحیت غذایی  می باشند . ( گل گینو) Tecrium polinim  ، ( درمنه ) Artemisia siberi    ( نسی)  plumosea Stipagrostis  ، ( به به شور ) Salsola Tomentosa  میزان زی توده گیاهی در دسترس آهو در منطقه مورد مطالعه سالانه 1238/ 1989627 کیلو گرم برآورد شد و بر این اساس، میزان ظرفیت برد تغذیه ای زیستگاه آهو 3893 راس درکل منطقه برآورد شد. نتایج این مطالعه نشان  داد منطقه کالمند بهادران به لحاظ تامین نیارهای غذایی ،  توان نگهداری جمعیت آهو بیش از جمعیت کنونی را دارا می باشد اما برخلاف ظرفیت بالای منطقه جمعیت موجود به مزارع هجوم می برند وحتی توسط مزرعه داران شکار می شوند . براساس نتایج حاصله از روش کجلدال درمنه بیشترین مقدار پروتئین با میزان 37 /11 درصد را دارا می باشد . لازم به ذکر است پوشش غالب منطقه درمنه می باشد که این گونه علی رغم میزان پروتئین بالا به تنهایی قادر به تامین نیاز غذایی  آهو در تمام فصول سال نمی باشد و این دشواری در کنارسایر موارد سبب هجوم آهوان به مزارع کشاورزی ونابودی آنها   می شود .

همچنین  بررسی رجهان غذایی آهوی ایرانی در دشت زردابه پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق توسط (مولوی ، 1978) نشان داد که 86 درصد رژیم غذایی این گونه را بوته ها ،11 درصد علف ها و تنها 3 درصد آنرا فورب ها تشکیل می دهد . سرشاخه خواری در طول ماههای تابستان افزایش می یابد و در پژوهش دیگر که در مورد رژیم غذایی طبیعی غزال ریم عربی( Gazella subgutturosa marica )   با استفاده از روش تجزیه سرگین در بحرین ، توسط محمد و همکاران (1991) انجام شده ، مشخص شده است که آهوان از11 گونه گیاهی استفاد می کنند ولی رژیم غذایی اصلی شامل دوگونه است : Helianthemum lippi  ( که پروتئین بالایی دارد وکمتر از 50 % آن را آب تشکیل می دهد )     و H . cripum  ( که بیش از 72 % آن را آب تشکیل داده  و مقدار کمی پروتئین دارد ) (مائده دهقاني . 1386 . پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم محیط زیست ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد علوم وتحقیقات اهواز .  ) .

8- بررسی زیستگاه و جمعیت گونه های جانوری نادر و حمایت شده ایلام .

مشخص شده است ، تا 20 سال گذشته در دشتهای مهران و دهلران استان ایلام ، گله های 400 تایی از این گونه شمارش می شد. هم اکنون نسل این گونه در سطح استان ایلام کاملا در معرض تهدید است. طی سرشماری های انجام شده در سالهای 82،81،80،79 به ترتیب 15،5،10،8 راس آهو ، شمرده شده است.در سال 84 تنها 3 راس در دشت دهلران در قسمت بیات دیده شد که این امر نشان دهنده وضعیت خطرناک جمعیت آهوی ایرانی در ایلام است (عبد العلی کرمشاهی. 1384 . اداره کل حفاظت محیط زیست ایلام ) .

۹- بررسی رژیم غذایی آهوی ایرانی در منطقه حفاظت شده مند .

 محمود رضا همامی ¹ ،روشنا بهباش ² ، معصومه دهقانی³

1- استادیار گروه محیط زیست ، دانشگاه صنعتی اصفهان.

2 - مربی گروه محیط زیست ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز.   

 3- کارشناس بخش محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست بوشهر.

بدلیل کاهش روزافزون جمعیتهای آهوی ایرانی (Gazella subguttrosa) در کل گستره پراکندگی آن در دنیا، اين گونه از طبقه نزديک به تهديد (Near threatened ) در سال 2003 به رده آسيب پذير(Vulnerable) در طبقه بندي سال 2006 آي يو سي ان (IUCN) انتقال يافته است. بقاء آخرین جمعیتهای آهوی ایرانی بویژه جمعیتهای کوچک غرب و جنوب ایران منوط به اقدامات  حفاظتی عاجل است. این در حالیست که اطلاعات بسیار اندکی در مورد زیست شناسی آهوی ایرانی در ایران موجود است. منطقه حفاظت شده مند در استان بوشهر ، یکی از مهمترین زیستگاههای آهوی ایرانی است که با وسعت تقریبی33000 هکتار در فاصله 135 کیلومتری شهر بوشهر قرار گرفته و طبق آخرین سرشماری انجام شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست، حدود 310 راس آهو را در خود جای داده است. عادات غذایی آهو در منطقه حفاظت شده مند در دو فصل پاییز 86 و بهار 87 ، با استفاده از روش مشاهده مستقیم، بررسی گردید و فراوانی نسبی گونه ها در رژیم غذایی آهو با توجه به تکرار مشاهدات مشخص گردید. با توجه به مشاهدات صورت گرفته، آهوان این منطقه از حداقل 19 گونه گیاهی متعلق به 10 خانواده تغذیه می کنند که از این میان،  3 خانواده Fabaceae ، Chenopodiaceae و Poaceae بیشترین تعداد گونه های مصرفی توسط آهو را به خود اختصاص داده اند. از جمله گیاهان مورد تغذیه آهو  می توان به یونجه (Medicago polymorpha) و نوعی ماشک (Vicia monantha) با درجه خوشخوراکی 1 ، سلمکی (Atriplex leucoclada) و زیبای شوره زار (Halocharis sulphurea) با درجه خوشخوراکی 2 و خاردیو (Lycium shawii) و گز (Tamarix ramosissima) با درجه خوشخوراکی 3 ، اشاره نمود .

 سومین همایش بین المللی زیست شناسی ایران - ۲۹ تا ۳۱ مرداد ۱۳۸۷-دانشگاه تهران

 

- جهان :

9- بررسی رژیم غذایی غزال دورکاس با استفاده از روش تجزیه سرگین در مراکش .

این پژوهش نشان داد که در تابستان فورب ها و بوته ها که 24% از علوفه موجود را شامل می شوند ، 93% رژیم  غذایی آهو را در این فصل تشکیل می دهند . در پاییز مصرف بوته ها به 63 % افزایش  می یابد . مصرف گراس ها در فصل بهار تا50 % افزایش یافته  واین میزان برای بوته ها 2% است ((Loggers, c.1991 .Mammalian, t.55,n2 . 

10- مطالعه بوم شناختی آهوی دورکاس و رژیم غذایی آن در ذخیره گاه طبیعی ملی تنر در نیجر .

در این بررسی که طی ماههای ژوئن 1983 تا مارس 1984 انجام شد ، ارجهیت غذایی با استفاده از دنبال کردن ردپاهای آهو در کنار گیاهان چوبی و علفی ، تعیین گردید . مشاهده ها نشان داد که میزان جابجایی آهو در کنار بوته ها می تواند   به عنوان شاخص تغذیه بکار برده شود . آهوی دورکاس بیشتر یک سرشاخه خوار است و درختان     

      Balanites     aegyptia , Acacia tortilis و فورب Chrozophora brocchiana  

گونه های اصلی مورد مصرف هستند ((Cretenberger, j. 1987. Mammalian, t.51, n.4. .

نام علمی : Gozella subgutturosa نام انگلیسی:  Goitred gazelle   نام فارسی: آهو

 (بلوچي: آسك)(تركي: جيران)(تركمني: توقر)(كردي: ماده كاسك، نر كلاسك)(لري، ك‍لاس)

مشخصات: جثه ي متوسطي دارد. نرها شاخ هاي نسبتاً بلندي دارند كه در محل اتصال به سر هم نزديك مي شوند سپس به طرف بالا از هم فاصله گرفته و انحناء پيدا مي كنند.نوك شاخ ها قدري به سمت داخل پيچيده اند شكل آنها قدري«S» مانند و از جلو شبه چنگ است. بلندترين شاخ آهو مربرط به منطقه اشتهارد كرج است كه 45 سانتي متر طول دارد. ماده ها معمولاً فاقد شاخ اند (در شوشتر و ميش داغ در استان خوزستان دو آهوي ماده كه شاخ هاي كوچكي داشتند مشاهده شد) در فصل تابستان موها كوتاه و شني رنگ و در زمستان موها بلندتر و متمايل به قهوه اي است. زير بدن و كفا ها سفيدند موهاي دم نسبتاً بلند رنگ است. رنگ آهوهاي مسن به خصوص نرها روشن تر و گاهي كرم رنگ است. در زير گلوي آهوها به ويژه نرها برآمدگي گواتر مانندي مشاهده مي شود.

 

اندازه ها: طول سروتنه 90 تا 130 سانتي متر دم 16 تا 21، سانتي متر ارتفاع 70سانتي متر، وزن 20 تا 45 كيلومتر.

 

زيستگاه: مناطق استپي و نيمه بياباني (دامنه زارهاي واقع در دشت هاي مسطح را ترجيح مي دهد.)

 

پراكندگي : اغلب دشت هاي كشور.

 

پراكنش جهاني: عربستان، پاكستان، تبت، تركمنستان، تركيه.

 

عادات: روزها و برخي اوقات شب ها فعال است. به صورت اجتماعي، در گله هاي كوچك و بزرگ ديده مي شود (تعداد افراد يك گله ممكن است از 300 رأس تجاوز كند). حيوان سريعي است، مي تواند با سرعت80 كيلومتر در ساعت بدود. معمولاً در فصل زمستان از مناطق سردسير به مناطق گرم تر مهاجرت مي كند. تا چندين سال قبل همه ساله با سرد شدن هوا هزاران رأس آهواز دشت هاي زنجان و قزوين مانند دشت سهرين به ممناطقي مانند سياه پرده واقع در منطقه حفاظت شده كوير و دشت هاي مجاور آن مهاجرت مي كردند.

آهوها در هنگام فرار مسير مشخصي را در نظر مي گيرند و حتي با ديدن انسان و يا اتومبيل در جلوي خود حاضر به تغيير مسير نيستند. شكارچيان از اين خصوصيت آهوها استفاده نموده زاويه حركت و سرعت اسب (به تازگي اتومبيل و موتور سيكلت) خود را طوري تنظيم مي كردند كه در مسير عبور آهوها قرار بگيرند (به اين عمل دماغ گرفتن آهو مي گويند.) يكي ديگر از روش هاي سنتي شكار آهو، آهو گرداني است. در اين روش تعدادي شكارچي با در نظر گرفتن جهت وزش باد در مسير احتمالي عبور آهوها استتار مي نمايند سپس يك شخص با تجربه كه «آهو گردان» ناميده مي شود از پشت به آهوها نزديك مي شود و طوري آنها را هدايت مي كند كه از مسيري كه شكارچيان كمين كرده اند عبور نمايند.

 

غذا: از علوفه و بوته ها تغذيه مي كند. در مناطقي كه از امنيت كافي برخوردار باشد گاهي اوقات به خصوص در فصل پاييز و زمستان كه علوفه سبز كمياب است به مزارع ينظير گندم يونجه چغندر و صيفي جات دستبرد مي زند. در منطقه حفاظت شده كالمند يزدگاهي آهوها به درختان جوان پسته خساراتي وارد مي سازد. در منطقه حفاظت شده بيدوئيه كرمان نيز آهوها اغلب در مزارع گندم مشاهده مي شوند.

 

توليدمثل: در مناطقگرمسير اوايل پاييز و در مناطق سردسير در اواخر پاييز جفت گيري مي كند. در اين فصل بين نرها جدال هاي سختي در مي گيرد. نرهاي قوي معمولاً چند ماده را در اختيار مي گيرند و با همگي آنها جفت گيري مي كنند. مدت آبستني حدود 170 روز است يك تا دو بچه مي زايد در چند روز اول بچه ها را بين بوته ها مخفي مي كند ولي در موقع چرا زياد از آنها فاصله نمي گيرد. چنانچه دشمن به بچه ها نزديك شود مادر با حركات مختلف سعي در جلب نظر و كشاندن دشمن به سمت خود مي كند.  بچه ها تا حدود پنج ماهگي شير مي خوردند. پس از يك و نيم سالگي بالغ مي شوند. طول عمر حدود 12 سال است.

 

وضعيت فعلي: دشمن طبيعي مهم آن يوز گرگ و كارال است. ت اواخر دهه 1350 تعداد زيادي آهو در اغلب دشت هاي كشور مشاهده مي شد (براي مثال در سال 1356 متجاوز از 10 هزار رأس آهو در منطقه موته ي اصفهان 7 هزار رأس اطراف دامغان و 5 هزار رأس اطراف سمنان وجود داشت ). به علت شكار بي رويه اي كه اغلب وسيله موترسيكلت و اتومبيل در روز و شب صورت مي گيرد (نگارنده در طول زندگي خود در منطقي مانند دشت نگار كرمان دشت اخلمد قوچان موته اصفهان و سياه پرده تهران به شكارچي نماهايي برخورد نموده كه با استفاده از اتومبيل و نورافكن در طول يك شب متجاوز از 30 رأس آهو را شكار كرده بودند) و تبديل زيستگاه ها به باغات و اراضي كشاورزي نسل آن تقريباً در تمام مناطقي كه تحت حفاظت نيستند نابود شده است. در حال حاضر بيشترين جمعيت در پارك ملي بمو در فارس پارك ملي گلستان و مناطق حفاظت شده بيدوئيه در كرمان كالمند در يزد شير احمد در خراسان رضوي جزيره خارك در بوشهر و سهرين در زنجان وجود دارد. در سال 1363 تعداد 30 رأس آهو توسط نگارنده و با همكاري محيط بانان فارس از جزيره خاك زنده گيري و در جزيره ي كيش رها شدند. طبق آماربرداري انجام شده در سال 1373 تعداد آنها به 250 رأس بالغ گرديده بود ولي از آن به بعد به علت محدود شدن زيستگاه جمعيت آنها رو به كاهش گذاشته است.

گُرگِ خاکِستَری (نام علمی: Canis lupus) یا بطور خلاصه گرگ، از پستانداران گوشتخوار است. این حیوان بومی اوراسیا و آمریکای شمالی است و بیشترین پراکندگی جغرافیایی را در بین تمام اعضای خانواده سگ سانان است. گرگ نیای وحشی سگ است. یعنی سگ ها از نسل نوعی گرگ هستند که بین ۱۸ تا ۳۲ هزار سال پیش اهلی شدند. ۳۷ زیرگونه از گرگ شناسایی شده که سگ اهلی، دینگو، گرگ خاوری، گرگ قرمز و گرگ ایرانی از جمله آنها هستند.

بیشتر گرگ ها به رنگ خاکستری با لکه هایی از رنگ های دیگر هستند اما رنگ های سفید، سرخ، قهوه ای و سیاه نیز در آنها دیده می شود. اندازه و وزن گرگ ها در نقاط مختلف بسیار متفاوت است. به این صورت که عموماً در عرض های جغرافیایی بالاتر (مناطق شمالی) گرگ ها جثه بزرگتری دارند. گرگ های ایرانی از کوچکترین انواع گرگ هستند و به طور میانگین حدود ۲۵ کیلوگرم هستند درحالیکه گرگ های آلاسکا و کانادا و شمال روسیه بسیار بزرگتر هستند. گرگ ها در مقایسه با خویشاوندان نزدیک خود همچون شغال زرد و کایوت بیشتر برای شکار جاتوران بزرگ تخصص یافته اند. علاقه بیشتری به زندگی اجتماعی دارند و از زبان رفتاری غنی و پیچیده ای بهره مند هستند.

هسته اصلی گروه اجتماعی گرگ ها از یک خانواده متشکل از زن و شوهر و فرزندانشان تشکیل می شود. یا گله ای که از چند خانواده تشکیل شده دیده می شود. گرگ به طور کلی یک شکارچی رأس هرم غذایی محسوب می شود و فقط انسان و در برخی نقاط ببر توانایی شکار آن را دارند. غذای اصلی گرگ ها با شکار سم داران بزرگ مثل انواع گوسفند وحشی، بز وحشی، آهو و گوزن تأمین می شود اما گاهی به سراغ حیوانات کوچکتر، دام های اهلی، لاشه و زباله های انسانی هم می روند. هرچند بسیاری از انسان ها از گرگ هراس دارند اما اغلب موارد حمله گرگ به انسان به گرگ های مبتلا به بیماری هاری مربوط می شود و حمله گرگ های سالم به انسان به ویژه انسان های بالغ بسیار غیرعادی است.

زیستگاه

گرگ ها زیستگاه های متفاوتی از بیابان و علفزار گرفته تا جنگل و توندراهای قطبی زندگی می کنند. زیستگاه توسط گرگ بستگی به فراوانی شکار، وضعیت برف، حضور انسان و جاده ها و وضعیت توپوگرافی منطقه دارد. گرگ ها در هوای سرد، بارانی و طوفانی محل های سرپوشیده را برای استراحت انتخاب می کنند اما در هوای آرام و گرم در فضای باز می خوابند. آشیانه اقعی در فصل تابستان برای توله ها ساخته می شود. برای ساخت آشیانه از پناهگاه های طبیعی مثل شکاف های صخره ها و سوراخ های پوشیده از گیاهان انتخاب می شود. گاهی نیز از لانه حیوانات دیگری چون روباه و گورکن و موش خرما استفاده می شود. لانه معمولا برای مناسبتر شدن بایستی بزرگتر شده و دوباره بازسازی شود. در موارد نادری گرگ های ماده با حفر زمین لانه می سازند. لانه معمولاً بیش از ۵۰۰ متر با منابع آب فاصله ندارد و رو به جنوب است تا نور کافی به آن بتابد. محل استراحت، محل بازی بچه ها و گذاشتن باقیمانده غذاها هم در نزدیکی لانه است. وجود غذای باقیمانده در محل اشیانه حیوانات لاشه خواری چون انواع کلاغ را به آنجا می کشاند.

تغذیه

گرگ ها معمولا اعضای آسیب پذیر گله های سم داران بزرگ یعنی بچه ها، پیرها و بیمارها را برای شکار انتخاب می کند. در اوراسیا بسیاری از گرگ ها به دلیل کمبود شکار ناچار شده اند به دام اهلی و زباله های انسانی روی بیاورند اما هنوز هم در بیشتر مناطق غذای اصلی آنها را شکارهایی چون انواع گوسفند و بز وحشی، گراز، انواع گوزن مثل مرال و شوکا تشکیل می شوند. در آمریکای شمالی گرگ ها در مناطق کم جمعیت زندگی می کنند و در نتیجه موارد حمله گرگ به گله ها یا زباله خواری آنها نادر است.

اگرچه سم داران بزرگ و میان جثه طعمه اصلی گرگ ها هستند اما آنها بدغذا هم نیستند و به سراغ شکارهای دیگر هم می روند. حیوانات کوچکتری همچون موش خرما، خرگوش، گورکن، روباه، راسو، سنجاب زمینی، موش، همستر، ول، و سایر جوندگان نیز توسط گرگ ها شکار می شوند. گرگ ها توانایی خوب برای شکار پرندگان آبزی و تخم های آنها دارند و اگر هیچیک از این غذاها برایشان کافی نباشد به سراغ شکار مارمولک، مار، قورباغه، وزغ و حتی حشرات بزرگ می روند. گرگ های منطقه آستراخان به شکار فک خزری نیز می پردازند. در آلاسکا و غرب کانادا گرگ هایی دیده شده اند که ماهی قزل آلا شکار می کنند و در نیپال و عربستان سعودی شکار میمون توسط گرگ ها گزارش شده است. در زمان قحطی و کم غذایی آنها لاشه خواری نیز پیشه می کنند و به محل های کشتار حیوانات سر می زنند. همنوع خواری هم در میان گرگ ها دیده شده است. در زمستان های سخت اعضای زخمی و بیمار کشته و خورده می شوند.

البته همنوع خواری در گرگ ها تنها در زمان کمبود شدید غذا و قحطی رخ می دهد. در زندگی اجتماعی گرگ ها، پیوند اجتماعی ناگسستنی است. آنها باهم شکار می کنند، باهم مسافت های بسیار طولانی را می پیمایند، تا پای جان از هم دفاع می کنند و اگر شرایط ایجاب کند باهم می میرند. آنها نسبت به افراد گروه خود احساس مسئولیت می کنند. در میان گرگ ها رعایت حال همنوع اصلی پابرجاست.^[۳]

گرگ ها رژیم غذایی خود را با گیاهان و میوه ها نیز تکمیل می کنند. میوه درخت زبان گنجشک، موگه، سیب، گلابی، تاجریزی، بلوبری، و زغال اخته از گیاهان مورد علاقه گرگ ها هستند. گرگ ها در فصل تابستان به مزارع صیفی جات نیز می روند تا خربزه و هندوانه بخورند.

رابطه انسان و گرگ

گرگ یکی از حیواناتی است که به خوبی در مورد آن تحقیق و مطالعه شده و شاید بیش از هر گونهٔ زیستی وحشی دیگری در مورد آن کتاب نوشته شده باشد. انسان ها در طول تاریخ برخورد نزدیکی با گرگ ها داشته اند. در برخی موارد گرگ ها مورد نفرت بوده و شکار شده اند اما در برخی جوامع نیز مورد احترام قرار داشته اند.

ترس از گرگ هرچند در بین انسان شیوع زیادی دارد اما انسان طعمه طبیعی گرگ محسوب نمی شود و موارد حمله گرگ به انسان بسیار نادر است. اینکه گرگ نسبت به انسان چه واکنشی نشان می دهد بستگی به تجربه قبلی او از برخورد با انسان ها دارد. گرگ هایی که تجربه منفی از برخورد با انسان ندارند یا قبلا از انسانی غذا دریافت کرده اند از آدم ها نمی ترسند اما در صورتی که تهدید شوند واکنش خصمانه نشان می دهند. حملاتی که در این حالت صورت می گیرد در بدترین حالت به چند گاز سریع ختم می شود و ادامه پیدا نمی کند. در مواردی که گرگی انسان را به قصد خوردن شکار کرده است نیز اغلب قربانیان کودک بوده اند و تقریبا تمام گزارش های نادری که از خورده شدن افراد بزرگسال رسیده به زنان مربوط می شود. در نیم قرن اخیر تا سال ۲۰۰۲ در مجموع ۸ مورد حمله مرگبار گرگ به انسان در روسیه و اروپا و بیش از ۲۰۰ مورد در جنوب آسیا اتفاق اقتاده و بین سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰ نیز دو مرگ در آمریکای شمالی گزارش شده است.

موارد ابتلای گرگ ها به هاری در مقایسه با جانوران دیگر اندک است چون گرگ ها ناقل طبیعی این بیماری نیستند و معمولاً نمی توانند آن را به دیگران انتقال دهند و فقط ممکن است آن را از حیوانات دیگر مثل سگ، شغال، یا روباه گرفته باشند. البته علائم هاری در گرگ ها نسبت به حیوانات دیگر بسیار شدید است و بسیار عصبانی تر و پرخاشگرتر از سگ های هار رفتار کنند.

مشخصات جسمی

پراکندگی جغرافیایی گرگ های خاکستری از هر نوع سگ سان دیگری (به استثنای سگ) بیشتر است. اندازه و وزن گرگ ها در نقاط مختلف بسیار متفاوت است. به این صورت که عموماً در عرض های جغرافیایی بالاتر (مناطق شمالی) گرگ ها جثه بزرگتری دارند و این مطابق با اصل اکولوژیکی برگمان است. بزرگترین گرگ ها در آلاسکا و کانادا و کوچکترین ایشان در خاورمیانه ای و جنوب آسیا زندگی می کنند. به طور میانگین گرگ های خاکستری بین ۱۰۵ تا ۱۶۰ سانتی متر طول و ۸۰ تا ۸۵ سانتی متر قد در ناحیه شانه دارند. طول دمشان ۳۰ تا ۵۰ سانتی متر و جای پای عقبشان ۲۲ تا ۲۵ سانتی متر است.

وزن گرگ ها در نقاط مختلف بسیار متفاوت است. گرگ های اروپایی به طور میانگین ۳۸.۵ کیلوگرم، آمریکای شمالی ۳۶ کیلو و گرگ های شبه قاره هند و شبه جزیره عربستان تا ۲۵ کیلو وزن دارند. ماده ها معمولا ۲ تا ۵ کیلو سبکتر از نرها هستند. گرگ هایی با وزن بیشتر از ۵۴ کیلو نادر هستند اما در آلاسکا، کانادا و شوروی سابق دیده شده اند. سنگینترین نمونه گزارش شده هم به گرگی در اوکراین مربوط می شود که بعد از جنگ جهانی دوم شکار شد و ۸۶ کیلو وزن داشت. رکورد بزرگترین گرگ شمالی در قاره آمریکا نیز به گرگی در آلاسکا مربوط می شود که در سال ۱۹۳۹ با وزن ۷۹.۴ کیلوگرم شکار شد.

گرگ در مقایسه با شغال زرد و کایوت بزرگتر و سنگینتر است و پوزه پهنتر، گوش کوتاهتر، و دم بلندتری دارد. پاهای گرگ از بقیه سگ سانان بلندتر است. این پاهای بلند به او اجازه دویدن سریعتر و حرکت بهتر در برف عمیق را می دهد. دندان های گرگ نیز بزرگ و سنگین است و نسبت به سگسانان دیگر برای شکستن استخوان مناسبتر است البته نه در حد کفتارها. نیرویی که فک گرگ وارد می کند حدود ۱۵۰۰ psi است که دوبرابر نیروی سگ ژرمن شپرد محسوب می شود. این نیرو برای شکستن اغلب استخوان ها کافی است. حداکثر سرعت گرگ ها به ۵۵ تا ۷۰ کیلومتر بر ساعت می رسد و در یک جهش قادر به پرش ۵ متر افقی هستند. گرگ ها استقامت خوبی در دویدن سریع دارند و قادر هستند دست کم ۲۰ دقیقه به تعقیب سریع ادامه دهند.

رنگ گرگ های خاکستری بطور اصلی خاکستری یا قهوه ای است اما می تواند طیف رنگی سفید تا سیاه را نیز شامل شود. نواحی شکم و گلوی گرگ ها معمولاً رنگ روشن تری نسبت به مابقی نواحی بدن دارد. گرگ های خاکستری بطور متوسط ۸ تا ۱۲ سال عمر می کنند. در حالت حفاظت شده آنها قابلیت زندگی تا ۲۰ سال را نیز دارند.

حس بویایی گرگ ها در مقایسه با نژادهای سگ شکاری ضعیفتر است و به همین دلیل توانایی آنها در شکار خرگوش ها و پرندگانی که خود را مخفی کرده اند کم است اما به راحتی می توانند جای پاهای تازه را تعقیب کنند. دقت شنوایی گرگ ها برای شنیدن صداهایی با فرکانس ۲۶ مگاهرتز کفایت می کند که برای شنیدن افتادن یک برگ پاییزی کافی است.

ساختار اجتماعی

گرگ های خاکستری در دسته های ۸ تا ۳۵ تایی زندگی می کنند و یک آلفا (گرگ مونث) رهبری گروه را بر عهده دارد. گرگ ها توسط ایجاد بو، صدا (شامل زوزه)، حالت چهره و بدن با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند.

این گوشتخوار بسیار باهوش به صورت اجتماعی و در گروههای ۲۰ تایی زندگی می کند. در داخل هر گروه یک جامعه طبقاتی بخوبی تنظیم شده وجود دارد که توسط یک نر و ماده غالب هدایت و رهبری می شود، گروههای خانواده گرگها، قلمرو گسترده ای تا هزار کیلومتر مربع را اشغال می کنند. اعضاء یک گروه (گله) برای ردگیری، محاصره و کشتن طعمه های بزرگ مثل گوزن کانادایی با همدیگر همکاری می کنند.

هرچند گرگ ها حیوانی اجتماعی هستند اما تنهایی نیز شکار می کنند و دیده شده که یک گرگ تنها جانوران بزرگی همچون گوزن شمالی، گاومیش کوهان دار و گاو مشک را شکار کرده است.

پراکندگی

امروزه به علت پیشروی انسان ها، شکار این جانوران و نیز کم شدن طعمه های طبیعیشان تعداد آن ها در جهان رو به کاهش گذارده است. گرگ ها بسیاری از مناطق زندگی قبلی خود را از دست داده اند و نسل آنها در شمال آفریقا و بیشتر مناطق اروپای غربی منقرض شده است. برای نمونه، در سال ۲۰۱۰ میلادی تنها ۲۰۰ گرگ در کشور سوئد شمارش شدند که بیشترین تعداد از این رده در منطقه اسکاندیناوی اروپا بوده اند.^[۴]

گرگی

با توجه به اینکه سگ ها و گرگ ها در واقع یک گونه هستند و تفاوت ژنتیکی آنها اندک است جفت گیری آنها به تولد توله های بارور و سالم معروف به گرگی منجر می شود. اما به طور طبیعی سگ ها و گرگ ها تمایلی به جفت گیری با یکدیگر ندارند و موارد جفت گیری آنها در حیات وحش اندک است. ضمن اینکه فصل باروری سگ ها و گرگ ها نیز باهم متفاوت است و مدت کمی با هم تداخل پیدا می کند. توله گرگی نیز در فصل زمستان متولد می شود و شانس کمی برای زنده ماندن در حیات وحش خواهد داشت.

برخی از گروه های محافظ محیط زیست اروپایی نسبت به از میان رفتن خلوط ژنتیکی گرگ ها بر اثر اختلاط با سگ های اهلی ابراز نگرانی کرده اند اما تحقیقات جدید نشان داده که میزان تداخل گرگ ها و سگ ها در حدی نیست که نگرانی مهمی محسوب شود. از سوی دیگر تحقیقی در منطقه قفقاز مشخص کرده که تا ۱۰ درصد کل سگ های گله گرگی این منطقه نسل اول هستند، یعنی پدر یا مادر آنها گرگ بوده است. ضمن اینکه علاقه به تولید گرگی در اسارت در آمریکاافزایش یافته و در این کشور حدود ۳۰۰ هزار گرگی وجود دارد.

تحقیقات ژنتیکی نشان می دهد که گرگ های سیاهرنگ در آمریکای شمالی محصول اختلاط سگ ها و گرگ ها در حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار سال پیش هستند. چون جهش ژنتیکی که منجر به ایجاد رنگ سیاه در این حیوان شده ابتدا در سگ اتفاق افتاده است.

در اسطوره ها

گرگ موجودی مورد احترام برای ترک ها و مغول ها است. در اکثر حماسه های ترکی گرگ موجودی راهنما برای نجات و پیروزی است. افسانهٔ آسنا یک اسطوره قدیمی ترکی است. که بر طبق آن نژاد ترک ها به گرگ خاکستری باز می گردد. همچنین در اسطوره های ترکی آمده است که یک گرگ خاکستری به ترک ها راه خروج از سرزمین مادری افسانه ای شان (Ergenekon) را نشان داد و باعث شد که آنها بر همسایگان خود مسلط شوند.

ریشه شناسی

گرگ از واژه پهلوی gurg به زبان پارسی کنونی رسیده است.